تاريخ : شنبه پنجم اسفند ۱۳۹۶ | نویسنده : سید هادی
سفره های نوروزی یکی از آیین های مشترک در مراسم نوروز در بین مردمی است که نوروز را جشن می گیرند. در بسیاری از نقاط ایران، جمهوری آذربایجان و برخی از نقاط افغانستان، سفره هفت سین پهن می شود. در این سفره هفت چیز قرار می گیرد که با حرف سین آغاز شده باشد؛ مثل سیر، سنجد، سمنو، سیب و ... به هفت سینی که چیده می شود معانی خاصی نسبت داده اند. مثلا سیب را نماد زیبایی و تندرستی، سنجد را نماد عشق و محبت، و سکه را رزق و روزی گفته اند. سفره نوروز از زمان های کهن بوده اما به این صورت بوده است که سفره ای را پهن می کردند و در بشقاب های سفالی یا فلزی انواع آجیلهای خشک شده مانند توت خشک، برگ خشک شده زردآلو و هلو و پختیک (پخته شده و خشک شده لبو) و عسل و سرشیر خشک شده، کلوچه، گعگ (کیک) قطاب و نان سرموکی و... می گذاشتند تخم مرغ رنگ شده حتما در سفره وجود داشت. در این سفره بعضی چیزها فقط جنبه زیبایی داشت مانند تخم مرغ و آیینه ولی سایر چیزها برای خوردن و پذیرایی مهمانان بود و هر زمان که تمام می شد بلافاصله صاحبخانه ظروف را مجدد باری مهمانان جدید پر می کرد. اما اینکه هفت چیز با نام هفت سین باشد پدیده جدیدی است به نظر می رسد گذاشتن هفت جزء آغاز شونده با حرف سین در سفره نوروزی پدیده ای است که در اواخر دوره قاجار رایج شده و پیشینه تاریخی ندارد، بلکه توسط رسانه ها فراگیر شده است. ضمنا مردم قبل از نوروز به حمام می رفتند و شلوغ ترین روز های سال گرمابه ها چند روز سال نو بود گرمابه که معمولا با چوب و هیزم در (گرخانه Gor khaneh) یا آتش خانه آب حمام را گرم می کرد حتما یک ذخیره خاص چوب و هیزم را برای روزهای نوروز ذخیره می کرد. شب نوروز همه پلو یا چلو خورش می خوردند بسیاری از خانواده ها سالی فقط یک بار می توانستند چلو خورش بخورند و آن هم شب نوروز بود. از این پلو برای فقرا، سلمانی (آرایشگر) و حمامی (مسئول آتش حمام) و برای کدخدای هر محله هم پیشکش می بردند.
پهن کردن سفره نوروزی در ایران آداب و رسوم خاصی دارد و روی سفره اجزای دیگری به ویژه آینه، شمع و آب نیز حضور دارند. از دیگر اجزای سفره امروزی می شود از ماهی و تخم مرغ رنگ شده یاد کرد.
در کابل و شهرهای شمالی افغانستان، سفره هفت میوه متداول است. در این سفره، هفت میوه قرار می گیرد، از جمله؛ کشمش سبز و سرخ، چارمغز، بادام، پسته، زردآلو و سنجد. چیدن سفره ای مشابه با استفاده از میوه خشک شده، در بین شیعیان پاکستان هم مرسوم است.
علاوه بر این، سفره هفت شین در میان زرتشتیان، سفره هفت میم در برخی نقاط واقع در استان فارس در ایران متداول است. در جمهوری آذربایجان عدد هفت اهمیتی ندارد و بر روی سفره های نوروزی خود، آجیل قرار می دهند.