مِهر، میترا یا میثره از ایزدان باستانی هندوایرانی از روزگار زرتشت است که عهد و پیمان و محبت و خورشید نیز معنی می دهد. نماد او خورشید می باشد. پس از ظهور زرتشت، یکی از ایزدان یا فرشتگان آیین مزدیسنا گردید. آریاییان هنگام ورود به ایران نیروهای طبیعت مانند خورشید، ماه، ستارگان، آتش، خاک، باد و آب را می پرستیدند. خدایانی را هم که مظهر قوای طبیعت بوده اند «دئود» می خواندند. در بین این خدایان، برتر از همه ایندرا بود که اژدها کش و پروردگار رعدوبرق و جنگ بشمار می آمد. این خدا با این نام در بین آریایی های ایران رواجی را که میان هندوان می داشت، لیاقت نزد ایرانیان ظاهرا پرستش میترا (مهر) جای آن را گرفت و ایندرا رفته رفته و به خصوص پس از زردشت در ردیف دیوان مردود درآمد. در فرهنگ های فارسی، مهر را فرشته ای داشتند که موکل است. بر مهر و محبت و تدبیر امور مالی و مصالحی که در ماه مهر (ماه هفتم از ماه شمسی) و روز مهر(روز شانزدهم هر ماه)، بدو متعلق است و حساب و شمار خلق از ثواب عقاب به دست اوست.

روند مهرپرستی در ایران

بدرستی نمی شود گفت آیا میترا خدای آفریدگار بوده یا پیامبر. آنچه می تواند خویشکاری او در باور پرستندگانش دریافت این است که او میانجی یا رهایی بخش در میان مردم بوده و در زمان نبودنش نیز دوست دارانش باید برای بازگشتش به زمین انتظار می کشیدند. در باور غربی، او پیر خورشید بود و در پایان زمان به زمین بازمی گشت.خورداد و خورتات و خور از کلماتی است که به این خدا یا نبی منسوب است. خورشید در واقع از کلمه     خو به معنی خدا و شید به معنی درخشنده و جاوید می باشد؛ مانند جمشید( جم+شید).